پذیرش سفارش
شماره تماس : 09139644021 فرزین وحید
معرق
شماره تماس : 09139644021 فرزین وحید
● طرح نقشه
طرح نقشه به وسیلهٔ طراح کشیده می شود و سپس آن را روی یک تختهٔ سه لایی به وسیلهٔ چسب فوری می چسبانند . ترکیب فوق را در اصطلاح مدل می گویند.
● خرد کردن مدل
مدل را روی چوب فوفل درز شده به وسیلهٔ میخ سایه نصب می کنند و سپس این ترکیب را روی تختهٔ پیشکار قرار می دهند و به وسیلهٔ ارهٔ مویی به قطعه های مختلف می برند .
● نصب و قطعه های خرد شده
مجموعهٔ قطعه های خرد شده را بر اساس طرح نقشه روی یک تختهٔ ۱۸ میلیمتری ، چند سه لایی یا تخته پشتکار ، که یک قطعه نایلون سطح آن را پوشانیده است کنار یکدیگر قرار می دهند و به وسیلهٔ میخ سایه به تختهٔ مذکور نصب می کنند .
● دوربری نقشها
هر یک از قطعه های خرد شده را ، که شامل قسمتی از زمینه و نقشه است ، با برداشتن میخ سایه از روی تختهٔ پشتکار جدا می کنند و روی پیشکار قرار می دهند و خطوط مربوط به نقشها را دوربری می کنند .
● تهیه و نصب زمینه اصلی
در این مرحله تختهٔ سه لایی را که روی چوب فوفل یا گردوی زمینه قرار گرفته ، بر میدارند و قسمتی از زمینهٔ اصلی نمایان می شود . سپس این قطعهٔ فوفل را در جای خود مطابق نقشه روی تختهٔ پشتکار به وسیلهٔ میخ سایه موقتاً نصب می کنند .
● انتقال نقشها بر روی چوبهای صنعتی
بعد از مرحلهٔ قبل ، باقی ماندهٔ قطعه های خرد شده را که شامل یک قسمت از نقشهای اصلی و تختهٔ سه لایی است از چوب فوفل که در زیر این مجموعه قرار دارد جدا می کنند . چـوب فوفل را کنـار می گذارند و تختهٔ سه لایی نقشه را به عنوان الگو استفاده می کنند .
با انتخاب رنگ چوب ، الگو را روی آن قرار می دهند و دوربری می کنند و بدین ترتیب عین نقش مورد نظر را با نوع و رنگ انتخابی به وجود می آورند و آن را بر جای اصلی خود ، که در میان زمینه خالی است ، روی تختهٔ پشتکار قرار می دهند . بدین ترتیب با این روش همهٔ نقشهای خرد شده را از رنگهای مختلف چوب ، صدف و عاج تهیه و جایگزین مدل می کنند .
● اتصال نقشها
بعد از جایگزین شدن نقشهـای رنـگی به جای مـدل اولیه ، از سر یشم و پودر حمرا مایع غلیظ و چسبنده ای تهیه می کنند و به وسیلهٔ انگشت سبابه روی تمام شیار های بین نقشها می زنند . بدین طریق تمام قطعه ها به هم چسبیده و ثابت می شود .
در این مرحله میخهای سایه را از روی نقشها بر می دارند . پس از چسبیدن نقشها ، نایلونی که قبلاً در زیر کار و روی تختهٔ پشتکار قرار داده اند بر می دارند و نقشهای چسبیده شده را بر می گردانند و پشت آنها را سمبادهٔ نرم می کشند و بدین ترتیب چسبهایی را که از میان شیارها به پشتکار نفوذ کرده پاک می کنند .
● پرس کردن
این مرحله از کار در سه بخش انجام می گیرد :
الف) سطح تختهٔ پشتکار را به وسیلهٔ کاردک به چسب گرم آغشته می کنند و سپس نقشهٔ معرق شده را روی آن می چسبـانند و بـرای ثابـت نگاهداشتـن آن دو میخ سنجـاقی در بالا و پاییـن آن نصب می کنند .
ب ) ابتدا یک قطعهٔ نایلون و سپس یک پتوی دولا را روی نقشهٔ معرق شده قرار می دهند . این عمل برای جلوگیری از خرد شدن نقشه در زیر فشار دستگاه می باشد .
ج ) ترکیب فوق را در میان دستگاه پرس قرار داده و آن را تنظیم کرده و تحت فشار قرار می دهند.
● دوربری کناره
بعد از پرس شدن ، اگر شیء مورد نظر دارای اضلاعی ناصاف باشد ، برای برطرف کردن آن ، نخست طول و عرض آن را به وسیلهٔ انطباق با گونیا صاف می سازنند و سپس در میان گیره قرار می دهند و اضلاع گونیا شده را رنده می کنند .
● پرداخت
به دلیل متفاوت بودن ضخامت چوبهای صنعتی ، سطح نقشهای معرق شده یکسان نیست و به منظور رفع آن با ماشین سمباده آن را می سایند و این عمل تا مرحله ای که همهٔ نقشها در یک سطح یکسان قرار بگیرند ادامه دارد . لازم به توضیح است که اگر ماشین سمباده در دسترس قرار نداشت در صورتی که صدف یا عاج در معرق به کار برده نشده باشد می توان از وسیله ای به نام چوب ساب استفاده کرد .
● لیسه زدن و پرداخت مجدد
پس از پرداخت سطح کار ، براده های چوب بر صفحهٔ شیء پراکنده هستند که به وسیلهٔ لیسه جمع آوری می شوند و مجدداً با سمباده سطح شیء را صیقل می دهند . این عمل تا مرحله ای ادامه دارد که انگشت بر سطح شیء معرق شده بلغزد .
● مرحله کاربرد پلی استر
این بخش از کار در سه مرحله انجام می شود :
الف ) محیط شیء را به وسیلهٔ نوار چسب کاغذی به طریقی که ۲ یا ۳ میلیمتر آن از سطح شیء بالاتر قرار می گیرد می چسبانیم .
ب ) مخلوط پلی استر آماده شده را به طور یکنواخت روی صفحهٔ مورد نظر می ریزند و سپس آن را به وسیلهٔ یک شانهٔ کوچک روی تمام سطح پخش می کنند تا کاملاً زمینه و سطح نقشهای معرق شده را بپوشاند .
همچنین برای سهولت کار می توان پلی استر را به وسیلهٔ پمپ بادی بر سطح پاشید. ج ـ پس از ۲۴ ساعت ، پلی استر روی شیء خشک شده که برای ظاهر ساختن نقشها از زیر پلی استر ، سطح آن را به وسیلهٔ سمبادهٔ لرزان به آن متصل است می سایند و مجدداً ، برای شفافیت بیشتر ، قشری پلی استـر خالص بر سطح آن می پاشند که به هنگام خشک شـدن حبابهـایی روی آن ظاهـر می شود و برای از میان برداشتن آنها از صفحهٔ سمبادهٔ شمارهٔ ۴۰۰ آبی استفاده می کنند .
● آخرین مرحلهٔ پرداخت
در این مرحله به وسیلهٔ دستگاه پرداخت که صفحهٔ نمد به آن متصل شده است و با به کار بردن مواد جلا دهنده سطح کار را پرداخت می کنند. برای جلای بیشتر صفحهٔ نمد نرمتری ( نمد پوست بره ای ) بر سر دستگاه وصل کرده و با استفاده از مادهٔ سفید رنگی به نام پل شیری سطح مورد نظر را پرداخت می کنند .
● کیلر
در مواقعی که شیء معرق کاری شده از کیفیت بالایی برخوردار نباشد ، برای حفاظت و جلای آن به جای پلی استر از کیلر استفاده می شود که طریق مصرف آن در پنج مرحله به شرح زیر می باشد :
الف ) نخسیتن نکتهٔ مهم ، انتخاب کیلر براق اسـت و مقـدار مصـرف آن ، انـدازهٔ مشخصی ندارد و می توان به مقدار دلخواه از آن استفاده کرد .
ب) غلظت این ماده برای پاشیدن روی کار زیاد است و به همین دلیل آن را با مقداری تینر فوری مخلوط می کنند که رقیقتر شود
● اشکالی که در اغلب تابلوهای روی چوب پیش می آید انحنا و خمیدگی آنهاست .
به این معنی که چوب و رنگ یا لاک به یک اندازه قابلیت جذب رطوبت را ندارند و پس از چندی سطح تابلو تاب برمی دارد . روی تابلو که رنگ یا لاک قرار دارد کمتر از قسمت پشت آن که هیچ گونه پوششی ندارد رطوبت را جذب میس کننـد و در نتیجه منجر به انبساطی نابرابر در دو طرف می شود .
برای جلوگیری از این مشکل می توان پشت تابلو را با ماده ای مثل موم یا صمغ و یا یک قشر نازک از لاکی که در روی تابلو قرار گرفته ، پوشاند و بدین ترتیب مانع جذب آب شد .
ابزار مورد استفاده در معرق چوب
كمان اره مويي به شكل u مي باشد و داراي 25 سانتيمتر طول برش مي باشد . گاهي اوقات بخاطر طول برش بيشتر دو عدد كمان اره مويي را به همديگر جوش داده «كمان دوبل» ساخته و از آن براي برش بلند استفاده مي كند .
مشخصات كمان اره مناسب :
1ـ سبك باشد 2 ـ فنر محكم داشته و زود قدرت فنري خود را از دست ندهد ،3ـ داراي پيچ و خروسكي جنس خوب باشد كه در اثر باز و بسته شدن زود هرز نگردد. ، 4ـ داراي دسته مناسب با دست هر شخص باشد.
چنانچه در نظر باشد طرحي يا شكلي در روي چوبهاي نازك يا صفحات چندلايي برش داده شود ، اين كار به وسيله اره كمان ميسر خواهد بود.
اين اره ها فرمهاي مختلفي دارند ، اما به طور كلي هرچه كمان نعلي شكل اره داراي طول بلندتري باشد ، ميدان وسيعتري را مي توانيد برش دهيد . بهترين نوع تيغه اي كه براي عمل بريدن مناسب است به «پاملخي» معروف است . براي بكارگيري اره كمان به مراحل زير توجه كنيد :
ـ يك سر تيغه را در ميان پيچ خروسك و كمان به صورتي قرار دهيد كه لبه برنده تيغه اره به سمت دسته اره باشد.
ـ پيچ خروسك را محكم كنيد .
ـ سر ديگر را به طوري كه با يك دست كمان اره را فشرده كرده ايد ، در داخل پيچ خروسك سمت ديگر قرار دهيد .
ـ قطعه كاري را كه در روي آن طرح مورد نظر را رسم كرده ايد ، در روي سطحي صاف قرار دهيد .
ـ چنانچه فرم يا شكلي در وسط قطعات كار وجود دارد ، مي توانيد ابتدا با سوراخ كردن داخل شكل به صورتي كه به طرح اصلي صدمه نزند و قرار دادن تيغه اره در داخل سوراخ و محكم كردن آن ، طرح را تا انتها برش دهيد.
به سه مدل از نظر فرم دندانه تقسيم مي شود :
1ـ فلز بر : كه داراي دندانه هاي ريز و پشت سرهم مي باشد عموماً براي برش فلزات مانند مس و برنج بكار مي رود در معرق چوب براي برش صدف ـ خاتم ... و گاهي برش هاي ظريف مو مورد استفاده قرار مي گيرد.
2ـ چوب بر : به آن تيغ اره مويي پا ملخي هم گفته مي شود و دندانه هاي آن به صورت زوج مي باشد. عموماً براي برش چوب ها ـ صدف مصنوعي ـ فيبر مصنوعي مورد استفاده قرار مي گيرد.
3ـ گردبر : در دو نوع وجود دارد :
حالت اول : يك تيغ اره مويي فلز بر است كه تابيده به دور خود مي باشد.
حالت دوم : يك تيغ اره مويي است كه دورتادور آن حالت الماسي دارد
در هنگام برش تيغ اره مويي گرم شده و امكان دارد به علت زياد گرم شدن بشكند .به همين جهت موم زنبور عسل يا صابون براي سرد كردن و روان برش زدن تيغ بكار مي رود.
|
تيغه اي فولادي به ابعاد 10×2 با لبه تيزي در روش دوبل براي جدا كردن قالب از چوب اصلي بكار مي رود. در ضمن از تيغ موكت بري نيز براي اين كار استفاده مي شود. |
پيشكار :

تخته اي به قطر 18 ميليمتر كه روي آن شكافي به صورت مثلث يا منحني دارد كه روي ميز كار نصب شده و هنگام كار تيغ اره مويي در داخل شكاف آن برش ميزند.
بهتر است سطح تخته پيشكار صاف و حتي رنگ شده باشد تا چوب به راحتي بتواند
رجوع شود به مواد مورد نياز
در روش استفاده از الگوي كاغذ , طرح را با استفاده از اين ابزار از هم جدا مي كنيم . رجوع شود به اجراي معرق .
براي باز و بسته كردن پيچ خروسك وتعويض تيغه بكارمي رود.
معــــرق :
معرق
چوب در ایران هنری جوان می باشد و قدمتی تقریبا 50 ساله دارد و به درستی
معلوم نیست موطن آن کجاست اما در کشورهایی چون چین ، هند و ... به صورتهای
مختلف وجود دارد .
هر هنری که بخش اساسی ترکیب فنی و هنری آن از قطعات
کنار هم چیده تشکیل شده باشد ، نوعی معرق کاری است و چنانچه ماده اولیه
اصلی آن چوب باشد ، به معرق چوب شناخته می گردد . هنر معرق چوب نوعی تزیین
چند تکه ای هم سطح و الحاقی است که در آن قطعاتی مطابق با قسمت بندی های
طرح از لایه های هم ضخامت عمدتا چوبی و گاهی غیر چوبی آماده شده و سپس این
قطعات بر اساس همان طرح به روی زیر ساخت تثبیت شده است . هم اکنون در ایران
به شیوه های متفاوتی اجرا می گردد که در زیر به به آن پرداخته می گردد و
در شهر تهران رونق و رواج بسیار یافته است .
در حال حاضر شیوه های
مختلف معرق چوب به روی انواع زیر ساخت ها به صورت کاربردی تزیینی ، به روی
وسایلی مثل میز ، صندلی و جعبه و یا صرفا تزیینی به روی وسایلی مثل تابلو
اجرا می گردد . زیر ساخت های متنوعی از تابلو ها و صفحات نازک قابل نصب به
روی بدنه و دیوارهای داخلی ساختمان گرفته تا وسایل متصل به ساختمان ( مثل
در ، پنجره و نرده ) و وسایل کاربردی ( مثل جعبه ، رحل ، میز ، صندلی ،
پاراوان و قلمدان ) پایه ای هستند که معرق چوب به روی آنها اجرا می شود .
در حال حاضر در میان آثار معرق عرضه شده به بازار تابلوها سهم بیشتری را به
خود اختصاص داداه اند. ظاهرا اکثر تولیدکنندگان معرق سعی دارند حرفه خود
را به صورت تابلو اجرا و عرضه نمایند . شاید چون در قالب این گروه از
تولیدات می توان طرح های گوناگون را به اندازه ها و شیوه های مختلف اجرا
کرد و نهایتا می توان نیاز علاقه مندان را با توجه به سلیقه و امکانات
مختلف بر طرف نمود . لازم به ذکر است که در میان تابلوهای موجود در بازار
به ندرت آثار بسیار مرغوب و موزه ای را دیده می شود . زیرا معمولا آثار
مرغوب بر حسب سفارش ساخته می شوند . اجرای معرق به روی وسایل کاربردی نیز
اغلب بر اساس سفارش صورت می گیرد . اجرای وسایل کاربردی خبره قادر به تولید
این گونه آثار هستند و نهایتا این محصولات با قیمت زیادی عرضه می گردد .
لازم به ذکر است که در میان آثار معرق موجود در بازار به ندرت آثار بسیار
مرغوب و موزا ای دیده می شود و آثار مرغوب بر حسب سفارش ساخته می شوند .